كه امام ( ع ) فرموده باشد : من نمى گويم حتماً انجام خواهد داد ، مى گويم : اگر بخواهد انجام مىدهد . بداء ( كه فعلًا و موقتاً آن را تجديد نظر بناميم ) يكى از باورهاى مسلّم شيعه در خدا شناسى و توحيد است و هيچ شيعه اى نمى تواند آن را انكار كند . اما تفسير اين حديث نيازمند توضيح است : خبرهائى كه انبياء از آينده داده اند يا « وعده » هستند يا « وعيد » . هر وعده اى كه خداوند داده ، واقع خواهد شد و با بداء مواجه نمى شود . « إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ * « 1 » » . وعيد ممكن است با بداء مواجه شود خواه درباره فرد باشد و خواه دربار جامعه . مانند خبرى كه يك پيامبر درباره كسى داده و گفته بود اين جوان امشب خواهد مرد . اتفاقاً جوان در همان شب كار نيكى انجام داد و در نتيجه بر عمرش افزوده شد . و مانند ماجراى حضرت يونس كه به قومش خبر از عذاب داده بود كه در اثر دعا و استغاثه آن مردم ، عذاب برگشت . در اين ميان وعيدهائى هستند كه يك پيامبر يا پيامبرانى به حتمى بودن آن از جانب خدا خبر داده باشند كه محتوم مى شوند ، آيا با بداء مواجه نمى شوند ؟ مثلًا وعيدِ خروج سفيانى كه در احاديث آخرالزّمان از آن خبر داده شده و از حتميات است ، آيا همين محتوم ها نيز ممكن است با بداء مواجه شوند ؟ حديث زير گوياى پاسخ اين پرسش است : ني : مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْخَالَنْجِيِّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الرِّضَا ( ع ) فَجَرَى ذِكْرُ السُّفْيَانِيِّ وَ مَا جَاءَ فِي الرِّوَايَةِ مِنْ

--> ( 1 ) - آيه 9 سوره آل عمران و آيه 31 سوره رعد .